ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການເງີນ

ເງີນເຟີ້ແມ່ນຫຍັງ? ສາເຫດ ຜົນກະທົບ ແລະ ວິທີແກ້ໄຂ

ໂດຍ Hubbull ອັບເດດ 10/12/2024

ເງີນເຟີ້ (Inflation) ເປັນຄໍາທີ່ໄດ້ຍິນເລື້ອຍໆໃນແງ່ຂອງເສດຖະກິດ, ການເມືອງ, ຫຼືຊີວິດປະຈໍາວັນ. ໂດຍສະເພາະໃນເວລາທີ່ຜະລິດຕະພັນຫຼືການບໍລິການທີ່ທ່ານເຄີຍຊື້ລາຄາຖືກໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດໃນລາຄາ. ແຕ່ອັດຕາເງິນເຟີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ກ່ຽວກັບລາຄາສິນຄ້າແລະການບໍລິການທີ່ແພງກວ່າ. ມັນຍັງກ່ຽວຂ້ອງກັບການປ່ຽນແປງຂອງລະບົບເສດຖະກິດທີ່ມີຜົນກະທົບທາງໄກ. ບົດຄວາມນີ້ຈະເຈາະເລິກກ່ຽວກັບຄວາມຫມາຍ, ສາເຫດ, ຜົນກະທົບ, ແລະວິທີການແກ້ໄຂອັດຕາເງິນເຟີ້. ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານເຂົ້າໃຈ ແລະ ກຽມພ້ອມຮັບມືກັບປະກົດການດັ່ງກ່າວ.

ເງິນເຟີ້ແມ່ນຫຍັງ ?

ອັດຕາເງິນເຟີ້ ໝາຍເຖິງສະພາບທີ່ລາຄາສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການໃນເສດຖະກິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດໄລຍະໜຶ່ງ. ອັນນີ້ເຮັດໃຫ້ມູນຄ່າຂອງເງິນຫຼຸດລົງ ຫຼື ກໍາລັງຊື້ຂອງເງິນທີ່ເຮົາມີ ເຊັ່ນ: ຖ້າ 100 ບາດສາມາດຊື້ໄດ້ 10 ລາຍການໃນປີນີ້, ອາດຈະຊື້ພຽງແຕ່ 8 ລາຍການໃນປີຫນ້າ ຖ້າມີອັດຕາເງິນເຟີ້.

ຕົວຊີ້ວັດອັດຕາເງິນເຟີ້

ອັດຕາເງິນເຟີ້ສາມາດວັດແທກໄດ້ໂດຍດັດຊະນີລາຄາຜູ້ບໍລິໂພກ (CPI) ຫຼືດັດຊະນີລາຄາຜູ້ຜະລິດ (PPI), ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນການປ່ຽນແປງຂອງລາຄາສິນຄ້າແລະການບໍລິການໃນກຸ່ມຕ່າງໆ.

ຕົວຢ່າງໃນຊີວິດຈິງ

ໃນປີ 2020 ລາຄານ້ຳມັນຢູ່ທີ່ປະມານ 7000ກີບຕໍ່ລິດ, ແຕ່ໃນປີ 2024 ລາຄາເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 20,000-25,000 ກິບຕໍ່ລິດ.
ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງອາຫານເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຮຸນແຮງໃນໄລຍະ 5ປີ ເຊັ່ນແຕ່ກ່ອນໄຂ່ ແຕະ25,000ກັບກີບຮອດປັດຈຸບັນແຕ່ 89,ກີບ

ອັດຕາເງິນເຟີ້ເປັນເລື່ອງທໍາມະຊາດຂອງລະບົບເສດຖະກິດທີ່ມີເຕີບໂຕ. ແຕ່ຖ້າປ່ອຍອັດຕາເງິນເຟີ້ໃຫ້ສູງເກີນໄປ ອາດຈະສົ່ງຜົນກະທົບຢ່າງຮ້າຍແຮງຕໍ່ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ.

ສາເຫດຂອງເງີນເຟີ້ ເກີດຈາກປັດໃຈຫຍັງແນ່?

1. ເງີນເຟີ້ຈາກຄວາມຕ້ອງການ (Demand-Pull Inflation)

ເມື່ອຄວາມຕ້ອງການສິນຄ້າແລະການບໍລິການໃນເສດຖະກິດເພີ່ມຂຶ້ນໄວກວ່າປະລິມານທີ່ສາມາດຜະລິດໄດ້. ສົ່ງຜົນໃຫ້ລາຄາເພີ່ມຂຶ້ນ.

ຕົວຢ່າງ : ໃນໄລຍະເສດຖະກິດທີ່ດີ ປະຊາຊົນມີລາຍຮັບເພີ່ມຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາໃຊ້ຈ່າຍຫຼາຍໃນການຊື້ເຮືອນ, ລົດ, ແລະຜະລິດຕະພັນອື່ນໆ.
ກໍລະນີສຶກສາ : ການແຈກເງີນຢຽວຢາຊ່ວຍເຫຼືອໃນໄລຍະ COVID-19 ໄດ້ເພີ່ມກໍາລັງການຊື້ສໍາລັບປະຊາຊົນ. ດັ່ງນັ້ນ, ລາຄາຂອງບາງຜະລິດຕະພັນຈະເພີ່ມຂຶ້ນ.

2. ເງີນເຟີ້ຈາກຕົ້ນທຶນ (Cost - Push Inflation)

ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຜະລິດທີ່ສູງຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ຜູ້ຜະລິດປັບລາຄາຜະລິດຕະພັນສູງຂຶ້ນ.

ສາເຫດທີ່ພົບເລື້ອຍໆ : ລາຄາວັດຖຸດິບໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ. ຄ່າຈ້າງເພີ່ມຂຶ້ນ ຫຼື ບັນຫາການຂົນສົ່ງ
ຕົວຢ່າງ : ລາຄານໍ້າມັນທີ່ສູງຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການຂົນສົ່ງ ແລະການຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ລາຄາຜະລິດຕະພັນຈະປັບຕາມຄວາມເຫມາະສົມ.

3. ນະໂຍບາຍການເງີນທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ

ການພິມເງິນຫຼາຍເກີນໄປເພື່ອຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງລັດຖະບານ
ການໃຫ້ກູ້ຢືມຫຼາຍເກີນໄປ ແລະບໍ່ມີການຄວບຄຸມ.

4. ບັນຫາດ້ານອຸປະທານ

ເມື່ອຂາດເຂີນສິນຄ້າໃນຕະຫຼາດ ເຊັ່ນ: ວັດຖຸດິບທີ່ຫາຍາກ ຫຼື ການຜະລິດຫຼຸດລົງຍ້ອນໄພທຳມະຊາດ.

ຫາກເກີດເງີນເຟີ້ ມີຫຍັງແດ່ທີ່ຈະໄດ້ຮບຜົນກະທົບໂດຍກົງ.

1. ຜົນກະທົບຕໍ່ຜູ້ບໍລິໂພກ

ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການດໍາລົງຊີວິດທີ່ສູງຂຶ້ນ: ຜູ້ບໍລິໂພກຕ້ອງໃຊ້ເງິນຫຼາຍເພື່ອຊື້ສິນຄ້າແລະການບໍລິການໃນຈໍານວນດຽວກັນ.
ຄຸນນະພາບຊີວິດຫຼຸດລົງ: ຖ້າເງິນເດືອນເພີ່ມຂຶ້ນບໍ່ທັນອັດຕາເງິນເຟີ້ ຄົນທົ່ວໄປຮູ້ສຶກວ່າເຂົາເຈົ້າບໍ່ມີເງິນພຽງພໍໃນການໃຊ້ຈ່າຍ.

2. ຜົນກະທົບຕໍ່ທຸລະກິດ

ຄວາມບໍ່ແນ່ນອນໃນການບໍລິຫານຕົ້ນທຶນ: ທຸລະກິດປະເຊີນກັບຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ມີການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວວາ.
ການຫຼຸດລົງຂອງຍອດຂາຍ: ຖ້າລາຄາສິນຄ້າເພີ່ມຂຶ້ນ ຜູ້ບໍລິໂພກອາດຈະສະລໍການໃຊ້ຈ່າຍ.

3. ຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດໂດຍລວມ

ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຊ້າ: ເມື່ອອັດຕາເງິນເຟີ້ສູງເກີນໄປ, ມັນເຮັດໃຫ້ການລົງທຶນແລະການບໍລິໂພກຫຼຸດລົງ.
ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບທາງດ້ານສັງຄົມເພີ່ມຂຶ້ນ: ປະຊາຊົນທີ່ມີລາຍໄດ້ຕໍ່າໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່າຜູ້ທີ່ມີລາຍໄດ້ສູງກວ່າ.

ວິທີການແກ້ໄຂ ແລະ ຄຸ້ມຄອງເງີນເຟີ້

1. ການນຳໃຊ້ນະໂຍບາຍການເງີນ

ການເພີ່ມອັດຕາດອກເບ້ຍ: ຄວບຄຸມການກູ້ຢືມ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນການໃຊ້ຈ່າຍ
ການຄວບຄຸມການສະຫນອງເງິນໃນລະບົບ: ຫຼຸດຜ່ອນການພິມເງິນຫຼືການກູ້ຢືມເງິນ

2. ການນຳໃຊ້ນະໂຍບາຍຄັງສຳຮອງ

ຫຼຸດຜ່ອນການໃຊ້ຈ່າຍຂອງລັດຖະບານ: ຫຼຸດຜ່ອນຈໍານວນເງິນໃນລະບົບ
ການເພີ່ມພາສີ: ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຕ້ອງການສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ

3. ສະນັບສະໜູນການຜະລິດພາຍໃນ

ການລົງທຶນໃນເຕັກໂນໂລຢີທີ່ຫຼຸດຜ່ອນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ
ຍູ້ແຮງການຜະລິດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນປະເທດ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນການອີງໃສ່ການນຳເຂົ້າ

ຕົວຢ່າງກໍລະນີສືກສາ

ກໍລະນີສຶກສາ: ວິກິດເງີນເຟີ້ໃນປະເທດຊິມບັບເວ

Zimbabwe ໄດ້ປະສົບກັບອັດຕາເງິນເຟີ້ສູງ. (Hyperinflation) ໃນປີ 2008, ລາຄາສິນຄ້າເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍຄັ້ງໃນມື້ດຽວ. ສາເຫດແມ່ນການພິມເງິນຫຼາຍເກີນໄປເພື່ອຕອບສະໜອງການໃຊ້ຈ່າຍຂອງລັດຖະບານ.

ສະຫຼຸບຄວາມໝາຍຂອງເງີນເຟີ້ທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮູ້

ອັດຕາເງິນເຟີ້ ແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້ຂອງເສດຖະກິດ. ແຕ່ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບສາເຫດຂອງອັດຕາເງິນເຟີ້, ຜົນກະທົບຂອງອັດຕາເງິນເຟີ້, ແລະວິທີການປິ່ນປົວອັດຕາເງິນເຟີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາວາງແຜນຊີວິດແລະການເງິນຂອງພວກເຮົາຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.

ຢ່າລືມຕິດຕາມບົດຄວາມອື່ນໆທີ່ມີ HUBULL ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເສດຖະກິດ, ການລົງທຶນ, ແລະການວາງແຜນທາງດ້ານການເງິນຢູ່ໃນເວັບໄຊທ໌ຂອງພວກເຮົາ.

ເຂົ້າຮ່ວມຊົນຊຸມຂອງເຮົາໃນ Whatsapp

ມາເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຊຸມຊົນເຮົາໃນWhatsapp ຕິດຕາມຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ການຮຽນຮູ້ ແລະ ເຕີບໂຕໄປດ້ວຍກັນ.